Judaizm i kultura Żydów


Opcje przeglądania
Machzor na Rosz Haszana

Reprint Modlitewnik zawierający modlitwy przeznaczone na Rosz Haszana (Nowy Rok) w tłumaczeniu Izaaka Cylkowa ISBN: 978-83-7866-116-0EAN: 9788378661160Oprawa: TwardaFormat: 11.0x15.0cmLiczba stron: 542Rok wydania: 2013Ciężar: 0,38 kgKategorie: Religioznawstwo Teologia ...

30,00 zł
29,90 zł
Mała Świątynia

...jednak Ja będę dla nich świątynią w tych krajach, do których przybyli. Tajemnica nad tajemnice! To naprawdę jest zagadką. Przybyłem do pewnego miasta, a ono było puste. Wstąpiłem do synagogi, a ona była pełna. Shmuel Agnon, izraelski laureat Nnagrody Nobla z dziedziny literatury Od czasu założenia Państwa Izrael zainteresowanie chrześcijan światem judaizmu znacznie wzrosło. Na przestrzeni stuleci chrześcijanie bardzo rzadko próbowali poznać zawartość i symbolikę nabożeństwa w synagodze. Również uczeni-teolodzy mieli bardzo słabe pojęcie o synagodze i służbie w niej. Po Wojnie Sześciodniowej Wojnie, kiedy Izrael znów odniósł zwycięstwo nad tymi, którzy chcieli go zniszczyć, zainteresowanie chrześcijan żydowską wiarą i tradycją osiągnęło niebywałe dotąd rozmiary. A mimo to synagoga pozostała dla nich tajemnicą. Nie będzie przesadą, gdy powiemy, że bez, skrajnie biorąc, elementarnej znajomości liturgii i symboliki nabożeństwa w synagodze nie można zrozumieć religii żydowskiej. Je...

16,00 zł
14,40 zł
Mazel tow Jak zostałam korepetytorką w domu ortodoksyjnych Żydów

Co się stanie, kiedy lewicująca, zbuntowana studentka z Antwerpii, mieszkająca ze swoim irańskim chłopakiem, trafi do domu ortodoksyjnej żydowskiej rodziny, żyjącej na obrzeżach belgijskiego społeczeństwa we własnym, zamkniętym świecie? Czy bezpośrednia, trochę zadziorna dziewczyna może się odnaleźć w środowisku pielęgnującym zwyczaje, które od setek lat się nie zmieniły? Margot przez sześć lat spędzała popołudnia w domu Schneiderów, pomagając ich dzieciom w nauce. Jej metody dydaktyczne bywały zupełnie nieortodoksyjne – stosowała między innymi prowokacyjne pytania, obcesowe komentarze i dużo śmiechu. Okazało się, że w niektórych sprawach dogaduje się z uczniami znakomicie, na przykład w interesach (razem ze średnim synem Schneiderów, Jakovem, przez kilka lat prowadzili wspólny biznes – ona pisała jego kolegom wypracowania, on zajmował się logistyką i zgarniał procent). W innych kwestiach, jak podejście do mody czy seksu, różnice były większe. Nie przeszkodziło to jednak Margot i jej ...

39,90 zł
37,99 zł
Midrasze. Księga nad księgami

„Godzinami rozmawiałem z moją matką o Biblii. Ta rozmowa trwa we mnie i gdy piszę, moim pierwszym odruchem jest zadzwonić do niej, spotkać się i chwilkę pogadać. Czuję jej nieobecność i brak dotkliwie. Od niej nauczyłem się najwięcej. Ciągle wracała do Księgi. Pragnęła ją poznać swoją mądrością, modlitwą, poetycką wrażliwością. Midrasze bywają zarówno poważne, jak i zabawne. Niektóre rodzą się nie z potrzeby religijnej, lecz z potrzeby opowiadania i słuchania historii. Tej samej potrzeby, którą odnajdujemy w Odysei czy w Zimowych opowieściach Karen Blixen. Uwielbiam czytać midrasze. Bez nich suchy tekst Tory przypomina jesienne drzewo. Nabiera barwy, gęstości, głębi, gdy obrasta midraszami. Midrasze wdzierają się w niedomówienia i w skrót, zawsze zadając sobie pytanie pierwsze: dlaczego? Pierwsze dlaczego odsyła do kolejnego. Z każdym pytaniem odsłania się inna warstwa tekstu. Aż w wreszcie pada pytanie, na które nie ma odpowiedzi. Midrasz milknie. I on okazuje się bezradny. Nieskończo...

49,99 zł
49,98 zł
Miłosna mistyka kabały

Światy, słowa, snyJiří Langer, pisarz, publicysta, poeta tworzący w języku czeskim, niemieckim i hebrajskim, znany jest jako autor apologetycznego reportażu Dziewięć bram do tajemnic chasydów (1937, wyd. polskie 1988).W książce poświęconej miłosnej mistyce kabały (pierwsze wydanie 1923) ujawniają się wszystkie znaczące cechy synkretycznego i otwartego myślenia oraz osobowości Langera, a także jego erudycja – tak w zakresie tradycji żydowskiej, jak prądów intelektualnych współczesności. Węzłowe punkty jego wywodu wyznaczają: Talmud, Zohar, upaniszady, Luzzatto, Baal Szem Tow, Elimelech z Leżajska, Freud, Lao-tsy.Kabałę przedstawia Langer jako najtrafniejszy opis relacji i energii kształtujących byt. Sefirot stanowią w tym opisie niebiańskie analogie różnorodnych sił seksualnych, procesów istnienia odbywających się w Bogu. Autor chce nam przekazać wizję świata kształtowanego miłością.Jiří Langer urodził się w Pradze w 1894 roku, zmarł w Tel Awiwie w 1943. Jego starszy brat František był ...

44,99 zł
44,98 zł
Minjan. Moje spotkania z ortodoksyjnymi Żydami

Utalentowany fotograf Dan zbiera monety o nominale dwóch euro. Żydówka Esther pije herbatę w kawiarni wyłącznie ze szklanek. Mosje, właściciel restauracji, w przeciwieństwie do większości chasydów chętnie pojawia się w mediach. To między innymi o nich opowiada J.S. Margot, tworząc barwny portret belgijskich Żydów zamieszkujących antwerpską Dzielnicę Diamentów. Autorka bestsellerowego Mazel tow dokonuje czegoś niezwykłego: udaje się jej przeniknąć do świata i domów chasydów, co owocuje dziesiątkami spotkań i nowych znajomości. Sytuacja jest tym niezwyklejsza, że Margot nie ukrywa swoich poglądów – jest ateistką i feministką. Mimo to dzięki empatii, ogromnemu poszanowaniu odrębności i talentowi do nieosądzania udaje im jej nawiązać bliskie przyjaźnie oparte na zaufaniu. Minjan to fascynująca opowieść o ortodoksyjnych Żydach w XXI wieku, którzy starają się żyć teraźniejszością, nie zapominając przy tym o trudnej przeszłości. To także pełna życzliwości i humoru opowieść o tym, jak może...

44,90 zł
40,41 zł
Mistycyzm żydowski i jego główne kierunki

Mistycyzm żydowski i jego główne kierunki napisał Gershom Scholem (1897-1982), urodzony w Berlinie, żyjący od 1923 roku w Palestynie i potem w Izreaelu badacz judaizmu, a zwłaszcza żydowskiej mistyki. Książka ta opublikowana po raz pierwszy w wersji angielskiej w USA w 1941 roku stanowi główne dzieło autora, a zarazem kanon nowej dyscypliny, którą Scholem stworzył: historii mistyki żydowskiej. W rozumieniu autora żydowski mistycyzm objął znacznie szerszy zakres zjawisk, niż uprzednio przyjmowano: nie tylko średniowieczną kabałę, lecz także opisane w tym tomie: XVI-wieczną kabałę Izaaka Lurii, kontrowersyjny ruch Sabbatacja Cwi, a także chasydyzm na ziemiach polskich z Baal-Szem Towem. W interpretacji Scholema mistycyzm żydowski stanowi ciągłość od wczesnego średniowiecza aż po współczesność. Ta książka jest tyleż historią, co analizą charakterystycznych wątków tego nurtu, próbą odnalezienia ich istoty i wzajemnych relacji. "Mistycyzm żydowski i jego główne kierunki" napisał Gershom ...

86,00 zł
59,99 zł
Miszna Kodaszim (Świętości) Tom V

Jednym z podstawowych celów tej publikacji, na co wskazano już w poprzednich tomach, jest próba przybliżenia polskiemu Czytelnikowi najważniejszych tekstów judaizmu rabinicznego, nazywanego także talmudycznym, od głównego dzieła – Talmudu, którego pierwszą i podstawową część stanowi Miszna. Pochylenie się nad literaturą rabiniczną, szczególnie w jej początkowej fazie, jest sięgnięciem do istoty judaizmu. Na wyjątkowość tego dzieła oraz jego niezwykłą wagę dla rozwoju studiów judaistycznych w Polsce wskazał już w przedmowie do pierwszego tomu Rabin Stas Wojciechowicz z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie. Obecna publikacja stanowi piąty tom pierwszego polskiego opracowania naukowego Miszny, głównego dzieła Tory ustnej (Tora szebaealpe). Książka oprócz naukowego opracowania zawiera zarazem polski przekład z języka hebrajskiego piątego działu Miszny, zwanego Kodaszim (Świętości), zajmującego się w głównej mierze ofiarami ze zwierząt, ubojem rytualnym i porządkiem kultu świątynnego or...

70,00 zł
69,90 zł
Miszna Uczy. Seder Kodaszim / Świętości, Miszna Uczy. Seder Tohorot / Rytualna Czystość

zestaw dwóch tomówISBN 978-83-61134-69-5, 978-83-61134-45-7 Miszna jest podstawą ustnej Tory, zasadniczą częścią Talmudu. Nazywana jest duszą judaizmu, zaś słowo Miszna składa się z tym samych liter, co neszama – dusza. Dla poznania judaizmu w jego pełni nie ma innej drogi, niż przez Misznę i Talmud.Przedstawiamy Państwu dwa ostatnie z sześciu tomów Miszny edycji Stowarzyszenia Pardes. Zawierają one porządki: KODASZIM / ŚWIĘTOŚCI oraz TOHOROT / RYTUALNA CZYSTOŚĆ. Pierwszy z tych porządków drobiazgowo omawia rytuał składania oddań w Świątyni, zasady uboju rytualnego, koszerności pokarmów, a także wymiary i wygląd Świątyni; drugi porządek omawia prawa czystości rytualnej ludzi, miejsc, sprzętów, żywności. W tomach tych zapoznacie się Państwo z tekstem hebrajskim, tłumaczeniem na polski oraz obszernymi wyjaśnieniami. Należy zdawać sobie sprawę, że starożytny hebrajski tekst Tory, Talmudu/Miszny wymaga szczególnego podejścia tłumacza, który musi go nie tyle prze-tłumaczyć, ile raczej wy-...

198,00 zł
Miszna Uczy. Seder Naszim / Kobiety i Seder Nezikin / Szkody

Zestaw dwóch tomów Miszna Uczy. Seder Naszim / KobietyMiszna Uczy. Seder Nezikin / Szkody Przedstawiamy Państwu dwa pierwsze z sześciu tomów Miszny, które Stowarzyszenie Pardes opublikuje w najbliższych latach. Zawierają one porządki: NASZIM / KOBIETY oraz NEZIKIN / SZKODY. Zapoznacie się Państwo z tekstem hebrajskim, tłumaczeniem na polski, obszernymi wyjaśnieniami uzupełnionymi schematami rysunkowymi. Należy zdawać sobie sprawę, że starożytny hebrajski tekst Tory, Talmudu, Miszny wymaga bardzo wyjątkowego podejścia tłumacza, który musi go nie tyle prze-tłumaczyć, ile raczej wy-tłumaczyć. Tekst ten jest bowiem niezmiernie skondensowany i dla jego poprawnego zrozumienia niezbędne są logiczne i merytoryczne dopełnienia. Miszna jest podstawą ustnej Tory, zasadniczą częścią Talmudu. Nazywana jest duszą judaizmu, zaś słowo Miszna składa się z tym samych liter, co neszama – dusza. Dla poznania judaizmu w jego pełni nie ma innej drogi. Miszna Uczy. Seder Naszim / Kobiety tłumaczenie i ...

169,90 zł
Misznajot Szabat z komentarzem rabina Pinchasa Kehatiego

Pełne tłumaczenie 24 rozdziałów Miszny z talmudycznego traktatu Szabat, uzupełnione znanym i cenionym rabinicznym komentarzem oraz przeszło 400 ilustracjami, które czynią wywód jeszcze jaśniejszym. Najbardziej źródłowy tekst judaizmu w zakresie Szabatu i jego praw, przedstawiony pierwszy raz po polsku w tak kompetentny a jednocześnie przejrzysty sposób.Po przestawieniu hebrajskich liter słowa Miszna otrzymujemy słowo neszama, czyli „dusza”. Bo Miszna jest duszą Tory Ustnej, zaś Szabat jest istotą judaizmu. Publikacja niniejsza przybliża zatem do najważniejszych żydowskich idei w ich najbardziej autentycznym kształcie. Redakcja: Pecaric SachaTłumacze: rabin Sacha Pecaric, Monika Szwejkowska-Bogolubov i Urszula KrawczykIlustracje: Yoni GersteinStowarzyszenie PardesOprawa: TwardaFormat: 15.5x23.0cmIlość stron: 524Wydanie: 1Rok wydania: 2011ISBN: 978-83-611-3444-2Ciężar: 0,86 kgKategorie: Judaizm Literatura religijna SPIS TREŚCI Wstęp 12 Rozdział 1 Przenoszenie przedmiotów w Szabat...

79,99 zł
77,99 zł
Mity hebrajskie. Księga rodzaju

Robert Graves (1895-1985) - angielski pisarz, autor bestselerowych powieści historycznych, między innymi Ja Klauiusz i Klaudiusz i Messalina, poeta, historyk, kulturoznawca, tworca najlepszego kompedium wiedzy o mitologii starożytnych Greków był także doskonałym znawcą kultury, religii i mitologii żydowskiej. Wspólnie z amerykańskim orientalistą i biblistą Raphaelem Patai napisali Mity hebrajskie wzorując się na klasycznych już w układzie treści i problematyce Mitach greckich. Odtwarzają w tej książce pierwotną postać znanych, a jednak tajemniczych i niezrozumiałych opowieści z biblijnej Księgi Rodzaju. Korzystają nie tylko ze Starego Testamentu ale także z literatury rabinicznej, Miszny, Talmudu. Nie tylko jednak podają jednoznaczne, kanoniczne opowieści, przywołują inne wersje mitów, dodatkowo osadzając je w kontekście kulturowym, a także porównując z mitami innych cywilizacji starożytnych Cena detaliczna: 49,90 złAutor: Robert GravesRok wydania: 2020Oprawa: twardaLiczba stron: 320K...

49,90 zł
44,91 zł
Modlitwy na cmentarzu i zwyczaje pogrzebowe

Co możemy ofiarować ukochanej osobie, której nie ma już pomiędzy nami, komuś, kto przebywa w wyższych światach? To, że dusza jest w Gan Eden (Raju) nie gwarantuje jej ostatecznego zadowolenia, poziom na którym znajduje się dusza, zależy od tego, co osiągnęła swoimi czynami na ziemi.Gdy zatem modlimy się, aby Bóg „wspomniał” zmarłą osobę, nie mamy tu na myśli, że Wszechmogący, mógł o czymś „zapomnieć”, modlimy się o to, by naszą modlitwę i hojność w ofiarowaniu cedaki, Bóg uznał za nowe źródło zasług wspominanej duszy. W ten sposób „dajemy życie” osobie, która jest w zaświatach. Przez naszą modlitwę mamy nadzieję „wynieść” duszę na wyższe poziomy, stąd po hebrajsku modlitwa za zmarłego określana jest jako iluj neszama – wywyższanie duszy. Waga 0.4 kgFormat 104 x 145 mmIlość stron 128ISBN 978-83-89129-85-7Rok wydania: 2009Oprawa: broszurowa...

12,00 zł
Do koszykaNiedostępny
Moje epitafium

Mascha Kaléko (1907–1975) była niemiecką poetką urodzoną w żydowskiej rodzinie pod Chrzanowem. Jej gwiazda zabłysła pod koniec lat dwudziestych XX wieku w Berlinie, kiedy jej wiersze zaczęły się ukazywać w prasie. Wkrótce zdobyła sobie popularność przypieczętowaną wydaniem dwóch tomików poetyckich, a także miejsce wśród literackiej bohemy tego czasu.Pierwszy ze zbiorów ukazał się w 1933 roku, zaś rok po publikacji kolejnego autorka została objęta zakazem druku i wykluczona ze związku pisarzy. Opuściła Niemcy dosłownie w ostatniej chwili, wyjeżdżając wraz z drugim mężem i synem do USA.Podczas trudnych lat emigracji jej ojczyzną pozostawał język. Do Berlina powróciła – choć nigdy na stałe – dopiero w połowie lat pięćdziesiątych. Wznowione wówczas jej przedwojenne wiersze spotkały się z gorącym przyjęciem, wchodząc na stałe do kanonu niemieckiej poezji, w nurcie zapoczątkowanym przez Heinricha Heinego.Kaléko ostatecznie zamieszkała w Izraelu, zawsze tęskniąc za Europą i Niemcami. Zmarła w...

48,00 zł
46,65 zł
Mossad - Najważniejsze misje izraelskich tajnych służb - Bar-Zohar Michael, Mishal Nissim

Porywająca historia jednej z najbardziej liczących się służb wywiadowczych na świecie. Nieznani dotąd bohaterowie, tajemniczy agenci i uwieńczone powodzeniem „niewykonalne misje”. Książka, która przez ponad siedemdziesiąt tygodni utrzymywała się na listach bestsellerów w Izraelu, bijąc rekordy sprzedaży.Mosad jest dziś powszechnie uważany za najlepszy wywiad na świecie, ale też i najbardziej zagadkowy. Michael Bar-Zohar i Nissim Mishal opisują najciekawsze i najważniejsze operacje, które w ciągu ponad 60 lat istnienia służby wpłynęły na losy Izraela i całego świata, w tym schwytanie Eichmanna, zlikwidowanie Czarnego Września, przejęcie ściśle tajnego referatu Chruszczowa przez Wiktora Grajewskiego, słynne ocalenie etiopskich Żydów, zniszczenie syryjskich instalacji nuklearnych i wyeliminowanie czołowych irańskich fizyków jądrowych.Dzięki szeroko zakrojonym badaniom i wywiadom przeprowadzonym z dowódcami Mosadu i jego agentami autorzy odtworzyli misje w najdrobniejszych szczegółach. Bar...

49,90 zł
48,91 zł
Niepełny Kościół - Sid Roth

Ciało Chrystusa będzie kompletne dopiero wtedy, gdy Żydzi i chrześcijanie zjednoczą się razem. Chrześcijaństwo obecnej doby znacznie różni się od pierwowzoru. Aby doświadczać tego, co na początku – cudów, uzdrowień, mocy i intymności z Bogiem – musimy zbadać nasze żydowskie korzenie. Przez 2000 lat chrześcijaństwo było w separacji z judaizmem, co zaowocowało brakiem mocy i intymności z Bogiem. Książka Niepełny Kościół bada to, co zwodziciel wykradł w obu religiach, oraz ujawnia, co się stanie, gdy prawda obu złoży się w jedno. I gdzie tylko potok [Żydzi i chrześcijanie] popłynie, każda istota żywa i wszystko, od czego się tam roi, będzie żyło; i będzie tam dużo ryb [przebudzenie]… (Ez 47,9). Co ma wyniknąć z tego zjednoczenia Żydów i pogan? Zbawienie świata. Jezus podsumował Bożą strategię na zwycięstwo w słowach: aby wszyscy [Żydzi i poganie] byli jedno…aby świat uwierzył, że Ty mnie posłałeś… (J 17,21).Chrześcijanie i Żydzi, razem, tworzą pełne Ciało Mesjasza. O Autorze: Sid Rot...

27,00 zł
22,95 zł
O podstawowych pojęciach judaizmu

Gershom Scholem (1897–1982) był i pozostaje najwybitniejszym współczesnym historykiem judaizmu. Urodzony w Berlinie, wyemigrował do Palestyny jeszcze w międzywojniu, przed powstaniem państwa Izrael i osiadł tam na resztę życia. Zajmował się przede wszystkim mistyką żydowską i z tej właśnie perspektywy przedstawia w niniejszych wykładach z przełomu lat 50. i 60. XX wieku podstawowe pojęcia judaizmu, takie jak Bóg, stworzenie, objawienie, tradycja i zbawienie. Wydobywa związki między historycznymi nurtami – jak wpływ neoplatonizmu na pojmowanie biblijnego Boga czy stwarzanie „z czegoś” w starożytnej mitologii a stwarzanie „z niczego” w religii, porównuje judaistyczną ideę mesjanizmu z jej chrześcijańską wersją. W tych wykładach, tak jak w całej swojej twórczości, Scholem „rehabilituje” żydowską mistykę, a zwłaszcza kabałę, wykazując, że nie była ona marginalnym nurtem judaizmu, lecz determinowała samą jego istotę. Jednocześnie mistyka stanowiła wynik spotkania (i starcia) myśli biblijnej...

42,00 zł
39,90 zł
Od wrogości do braterstwa

Jak każda historyczna relacja, ta książka nie mówi o martwej przeszłości. Przeszłość nie umiera. Ponieważ katolikom nie udaje się docenić zmiany, jaka zaszła w latach sześćdziesiątych XX wieku, nadal nieświadomie powracają oni do myślowych wzorców z czasu przed tą rewolucją. Dzisiejszy Kościół twierdzi, że pojmuje sprawy Żydów w kategoriach ustalonych przez deklarację Nostra aetate, ale w oświadczeniach jego przywódców wciąż znajdują się odwołania do okresu sprzed Soboru Watykańskiego II. W swojej deklaracji Kościół zadowolił się myślą, że Bóg dokona pojednania ludzkości w jakiejś nieokreślonej przyszłości, bez konieczności zwrócenia się Żydów do Chrystusa, a mimo to Papież niedawno wezwał katolików do modlitwy za Żydów, aby Bóg i Pan nasz oświecił ich serca i pozwolił im poznać Jezusa Chrystusa, Zbawiciela wszystkich ludzi. Jeszcze później biskupi amerykańscy oświadczyli, że katolicy muszą oczekiwać nadejścia czasu, gdy cały lud Izraela zostanie włączony do Kościoła coś, czego biskupi...

78,00 zł
70,20 zł
OK, amen. Miłość i nienawiść w świecie nowojorskich chasydów

Kiedy dziennikarka Nina Solomin mieszkała w Williamsburgu, zaledwie kilka przecznic od centrum Nowego Jorku, często miała wrażenie, że czas zatrzymał się tam lata temu... Mężczyźni w białych koszulach i czarnych płaszczach, z pejsami i brodami, w święta dodatkowo w sztrajmłach. Skromny strój kobiet osłaniający całe ciało niczym się nie wyróżniał, a peruka lub chusta była znakiem rozpoznawczym mężatki. Solomin nie wiedziała jeszcze, że życie członków tej społeczności regulują skrupulatnie spisane nakazy i zakazy dotyczące każdego obszaru ich aktywności. Żyła po sąsiedzku z ultraortodoksyjnymi Żydami, ale oddzielał ją od nich niewidzialny mur. Jej fascynacja tą hermetyczną społecznością z dnia na dzień rosła. Niestety, dziennikarka nie mogła nawiązać z chasydami kontaktu. Aż któregoś dnia sami zapukali do jej drzwi... „OK, amen” to ekscytująca podróż do osobliwego, zaskakującego i trudno dostępnego świata, po którym przewodnikami są rozmówcy Solomin. Dzięki nim poznajemy ludzi targanyc...

39,99 zł
35,99 zł
Opowiadania chasydzkie i ludowe

Zbiór drobnych tekstów Pereca, klasyka literatury żydowskiej, wprowadza w bogaty, różnorodny i nieodżałowany świat wyobrażeń, wierzeń i życia codziennego dawnej społeczności polskich Żydów.Niektóre opowiadania to poetyckie obrazki czy przypowieści (Bard, Cudzoziemski ptak), inne odnoszą się do religijno-magicznego postrzegania rzeczywistości (np. Reb Jochanan, U wezgłowia konającego, Chełmski mełamed), jeszcze inne mówią o problemach, przed jakimi stawiała ludzi rzeczywistość końca XIX i początku XX wieku (O historii, Lag baomer). Cena detaliczna: 34,20 złAutor: Perec Icchok LejbWydawnictwo: CM Jakub JagiełłoRok wydania: 2020Oprawa: miękkaLiczba stron: 244Format: 13.0 x 19.5 cmNumer ISBN: 9788366371552Waga: 230 g...

34,20 zł
32,99 zł